Trợ cấp mất việc làm: Điều kiện, mức hưởng và cách tính

Trợ cấp mất việc làm là khoản người sử dụng lao động trả cho người lao động đủ điều kiện khi bị mất việc trong những trường hợp luật định. Mỗi năm làm việc tính trợ cấp được trả một tháng tiền lương, nhưng mức hưởng ít nhất bằng hai tháng tiền lương. Thời gian tính trợ cấp và thời gian làm việc để xét điều kiện hưởng không hoàn toàn giống nhau. Youth & Partners hướng dẫn cách xác định và tính toán dưới đây.

Play

1. Trợ cấp mất việc làm là gì?

Trợ cấp mất việc làm là khoản hỗ trợ do người sử dụng lao động chi trả khi người lao động mất việc thuộc trường hợp quy định tại khoản 11 Điều 34 Bộ luật Lao động 2019 và đáp ứng điều kiện về thời gian làm việc.

2. Điều kiện hưởng trợ cấp mất việc làm

Theo Điều 47 Bộ luật Lao động và khoản 2 Điều 8 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, người lao động được hưởng khi đáp ứng đồng thời hai điều kiện:

• Đã làm việc thường xuyên cho người sử dụng lao động từ đủ 12 tháng trở lên.
• Bị mất việc làm theo khoản 11 Điều 34 Bộ luật Lao động, tức người sử dụng lao động cho thôi việc theo Điều 42 hoặc Điều 43 của Bộ luật này.

Các trường hợp có thể phát sinh gồm thay đổi cơ cấu, công nghệ, lý do kinh tế, chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã. Không phải cứ doanh nghiệp thực hiện các hoạt động này là mọi người lao động đều được hưởng: cần xác định việc cho thôi việc có thuộc quy định tương ứng và người lao động đáp ứng điều kiện hay không.

3. Mức hưởng trợ cấp mất việc làm

Điều 47 Bộ luật Lao động quy định mỗi năm làm việc để tính trợ cấp được trả một tháng tiền lương, nhưng ít nhất bằng hai tháng tiền lương. Có thể hình dung công thức như sau:

Trợ cấp mất việc làm = Mức lớn hơn giữa: thời gian tính trợ cấp × tiền lương tính trợ cấp và hai tháng tiền lương tính trợ cấp.

Trong đó, thời gian tính trợ cấp được xác định theo năm sau khi trừ các khoảng thời gian theo quy định. Tiền lương tính trợ cấp là tiền lương bình quân theo hợp đồng lao động của sáu tháng liền kề trước khi mất việc.

Điều 8 Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định người đủ điều kiện hưởng mà thời gian tính trợ cấp dưới 24 tháng vẫn được chi trả ít nhất hai tháng tiền lương. Khi thời gian tính bằng không do đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp cho toàn bộ thời gian làm việc, không nên tự động kết luận không được hưởng: cần đối chiếu khoản 2 Điều 8 và từng hồ sơ thực tế.

Xem thêm: Công ty không đồng ý cho nghỉ việc, NLĐ cần làm gì?

4. Thời gian tính trợ cấp mất việc làm

Thời gian tính trợ cấp mất việc làm được xác định bằng tổng thời gian đã làm việc thực tế cho người sử dụng lao động, trừ thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp và thời gian đã được chi trả trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc làm.

Thời gian làm việc thực tế không chỉ là những ngày trực tiếp làm việc. Theo khoản 3 Điều 8 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, thời gian này còn có thể bao gồm thời gian thử việc, được cử đi học, nghỉ hưởng chế độ ốm đau hoặc thai sản, nghỉ hằng năm, ngừng việc không do lỗi của người lao động và các khoảng thời gian khác theo quy định.

Thời gian được tính là đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp còn bao gồm thời gian người lao động không thuộc diện tham gia nhưng được người sử dụng lao động trả cùng lương khoản tiền tương đương mức đóng của người sử dụng lao động theo quy định. Cần kiểm tra chứng từ trước khi loại trừ khoảng thời gian này.

Lưu ý, việc doanh nghiệp chưa đóng hoặc chậm đóng bảo hiểm thất nghiệp cho thời gian phải đóng cần được xem xét và xử lý theo pháp luật. Không nên mặc nhiên coi thời gian chưa đóng là đã tham gia hoặc dùng trợ cấp mất việc làm để thay thế toàn bộ nghĩa vụ bảo hiểm.

5. Cách làm tròn thời gian tính trợ cấp

Thời gian tính trợ cấp mất việc làm được tính theo năm, mỗi năm đủ 12 tháng. Nếu có tháng lẻ, phần lẻ từ trên không đến đủ sáu tháng được tính bằng nửa năm, trên sáu tháng được tính bằng một năm.

6. Tiền lương làm căn cứ tính trợ cấp

Tiền lương tính trợ cấp mất việc làm là bình quân tiền lương theo hợp đồng lao động của sáu tháng liền kề trước khi người lao động mất việc. Không mặc nhiên lấy mức lương của tháng cuối hoặc tiền lương đóng bảo hiểm thất nghiệp để thay thế.

7. Ví dụ cách tính trợ cấp mất việc làm

Giả sử người lao động thuộc diện được hưởng, có thời gian làm việc thực tế tám năm, trong đó đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp năm năm và chưa được chi trả trợ cấp cho thời gian còn lại. Tiền lương bình quân theo hợp đồng của sáu tháng liền kề trước khi mất việc là 10 triệu đồng.

Thời gian tính trợ cấp mất việc làm là tám năm trừ năm năm, còn ba năm. Mức trợ cấp được tính bằng ba năm nhân 10 triệu đồng, tức 30 triệu đồng. Kết quả này cao hơn mức tối thiểu hai tháng lương là 20 triệu đồng, nên mức chi trả theo ví dụ là 30 triệu đồng.

Nếu thời gian tính chỉ là một năm, phép nhân cho kết quả 10 triệu đồng. Do người lao động đủ điều kiện hưởng và mức tối thiểu là hai tháng lương, doanh nghiệp phải chi trả ít nhất 20 triệu đồng. Ví dụ chỉ minh họa, mức thực tế phụ thuộc hồ sơ từng người.

Xem thêm: Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động khi nào đúng luật?

8. Phân biệt trợ cấp mất việc, thôi việc và thất nghiệp

Trợ cấp mất việc làm do người sử dụng lao động chi trả khi người lao động đáp ứng điều kiện tại Điều 47 Bộ luật Lao động. Trợ cấp thôi việc cũng do người sử dụng lao động chi trả nhưng áp dụng cho các trường hợp chấm dứt hợp đồng khác theo Điều 46 Bộ luật Lao động, mức tính thông thường là nửa tháng tiền lương cho mỗi năm làm việc đủ điều kiện.

Trợ cấp thất nghiệp thuộc chế độ bảo hiểm thất nghiệp, do quỹ bảo hiểm thất nghiệp chi trả khi người lao động đáp ứng điều kiện của Luật Việc làm 2025. Người lao động có thể được xem xét hưởng cả trợ cấp mất việc làm và trợ cấp thất nghiệp nếu đáp ứng riêng điều kiện của từng chế độ.

9. Thời hạn và trách nhiệm chi trả

Theo Điều 48 Bộ luật Lao động, trong 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản liên quan đến quyền lợi của mỗi bên. Một số trường hợp luật định được kéo dài nhưng không quá 30 ngày.

10. Làm gì khi không được trả hoặc tính thiếu?

Trước tiên, người lao động nên thu thập hợp đồng, phụ lục, quyết định cho thôi việc, bảng lương, chứng từ thanh toán và thông tin về quá trình đóng bảo hiểm thất nghiệp. Sau đó, có thể gửi đề nghị bằng văn bản để doanh nghiệp giải thích và thanh toán khoản còn thiếu.

Nếu không thống nhất, người lao động có thể tìm đến hòa giải viên lao động, Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án theo điều kiện, trình tự pháp luật. Cần kiểm tra loại tranh chấp có bắt buộc hòa giải trước hay không, cũng như thời hiệu áp dụng, không phải mọi tranh chấp đều có cùng thủ tục.

11. Câu hỏi thường gặp

Đóng bảo hiểm thất nghiệp có được hưởng trợ cấp mất việc làm?

Có thể. Nếu đủ điều kiện tại Điều 47 Bộ luật Lao động, người lao động vẫn được xem xét hưởng trợ cấp mất việc làm theo mức tối thiểu luật định. Thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp được loại trừ khi xác định thời gian tính trợ cấp.

Người tự nghỉ việc có được hưởng không?

Việc người lao động tự chấm dứt hợp đồng thường không thuộc trường hợp hưởng trợ cấp mất việc làm theo Điều 47 Bộ luật Lao động. Tuy nhiên, người đó có thể được xem xét trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp thất nghiệp nếu đáp ứng điều kiện tương ứng.

12. Tư vấn trợ cấp mất việc làm cùng Youth & Partners

Việc xác định trợ cấp mất việc làm đòi hỏi đối chiếu căn cứ cho thôi việc, quá trình làm việc và tiền lương. Công ty Luật TNHH Youth & Partners có thể hỗ trợ rà soát hồ sơ, xác định quyền lợi và xây dựng phương án giải quyết tranh chấp.

Liên hệ Youth & Partners qua Hotline 0889956888 để được tư vấn trợ cấp mất việc làm nhanh chóng và chuyên nghiệp nhất.

Xem thêm: Thời gian nghỉ giữa giờ, nghỉ giải lao có được tính vào thời gian làm việc không?